مصاحبه مدیر کل امور اجتماعی با خبرگزاری ایسنا /بخش یک

آسیب‏های اجتماعی و فرهنگی ناشی از رشد نامتوازن در استان؛ استان یزد با كمبود سرانه خدمات فرهنگي و تفريحي مواجه است


مدير كل امور اجتماعي با اشاره به پیشنه غنی فرهنگی و اجتماعی استان یزد به تشریح عمده آسیب‎های پیش روی این حوزه و راهکارهای تعریف شده برای توسعه شاخصه ‎های فرهنگی و اجتماعی در استان پرداخت. "مجيد جواديان‌زاده" در گفت‎وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ايسنا) - منطقه یزد که در محل این دفتر خبرگزاری برگزار شد، استان یزد را يك جامعه در حال توسعه خواند و افزود: به عبارتی این استان در زمره جوامعی است که از لحاظ صنعتي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي در تكاپو برای دستیابی به يك سري اهداف و شاخصه‌هاي توسعه‎ای است و همانند سایر جوامع در مسير توسعه، با تغيير و تحولات مختلفي روبرو است. وي ادامه داد: وقتي جوامع در مسير توسعه قرار مي‌گيرند، قاعدتاً بافت فرهنگي و اجتماعي جمعيت هم در مسير تغيير و تحول قرار مي‌گيرد و يزد هم از اين قاعده مستثني نیست. جواديان‌زاده در رابطه با پيشينه فرهنگي و اجتماعي يزد، گفت: يزد از نظر جغرافيايي و اقليمي موقعيت خاصي در ايران دارد چرا که در مركز ايران و در دل كوير مركزي ايران قرار گرفته است و اصولاً از نظر جغرافيايي فاقد همسايه‌هاي نزديك است و از طرف ديگر، كمبود آب همواره يكي از شاخصه‌هاي مهم هويت يزدي بوده، يعني يزدي‌ها هميشه در طول تاريخ، دغدغه آب برايشان يك دغدغه هويتي بوده است. وي افزود: مجموعه اين عوامل باعث شده كه مردم يزد مردمي باشند كه در وهله اول هميشه نگاهشان به آسمان و عنايت خداوند باشد لذا مردمي مؤمن و دين‌دار بودند و از سویی نیز نوعی فرهنگ تلاش و كوشش و جوشش و خلاقيت در هويت يزدي ایجاد شود كه نمونه اعلاي آن را در ایجاد قنات از سوی این مردم سختکوش ميتوان مشاهده کرد. قنات، نماد روح يزدي ‎هاست مدير كل امور اجتماعي استانداري یزد در ادامه، قنات را نماد روح يزدي دانست و تصریح کرد: حفر قنات، كاري بسيار سخت و طاقت‌فرساست كه نشان‏دهنده كار و تلاش يزدي بوده و از سوی دیگر، قنات و حفر قنات خود فرهنگ جستجو و كنكاش و خلاقيت را در يزدي‌ها تقویت می‎کرد چرا كه براي جستجو و پيداكردن آب مجبور بودند تا عمق زمين سفر كنند و همه اين‌ها نشاندهنده اين است كه مردم يزد از ويژگي‌هاي فرهنگي و اجتماعي خاص خود برخوردار هستند. وی خاطرنشان می‎کند: مردم يزد يك انسجام قوميتي، ديني، زباني و گويشي بالايي نیز نسبت به شهرهاي ديگر داشتند، از اين جهت به خاطر همين يكپارچگي گسل‌هاي فرهنگي و اجتماعي در يزد خيلي قوي نبوده و يزد كمتر دچار تنش‌ها و آشوب‌هاي قومي، قبيلگي، مذهبي، زباني و غيره مي‌شده است. آسیب‎های ناشی از صنعتی شدن استان یزد جواديان‌زاده گفت: شهر يزد با اين مختصات، انسجام و يكپارچگي و ويژگي‌هاي هويتي كه داشته، وارد حوزه صنعتي ‌شدن شده است و دليل آن نیز كمبود منابع آب و زمين‌هاي حاصل‏خيز برای توسعه در بخش كشاورزي برای ایجاد تجارت مبتني بر كشاورزي بوده است. وی ادامه می‏دهد: در همین راستا نیز اشتغال مردم يزد بیشتر در درون صنعت قرار گرفته است كه اين خودش در كنار مزايايي از جمله توليد ثروت و كالا و ايجاد سطحي از رفاه اجتماعي، آسيب‌هايي مثل تغيير بافت جمعيتي، آلودگي هوا و موارد ديگر را به دنبال داشته است. این مقام مسئول بسياري از آسيب‌هاي امروز يزد را ناشي از برخي فرآيندهاي صنعتي‌ شدن در این منطقه خواند و بیان کرد: رشد صنعتی یزد در چند دهه اخیر تاثیرات زیادی روی فرهنگ و جامعه یزد گذاشته است و سرعت شهرنشینی و میل به انتخاب سبک زندگی شهری در اکثر شهرستان‏های استان بسیار رشد یافته است. وي معتقد است که در بعضي از حوزه‌هاي صنعت نیز به شكل تك عاملي عمل شده است و به عبارتی فقط به فكر گسترش صنعت بوده و به ضرورت‌هاي ديگري چون توجه به محيط زيست، منابع طبيعي و بافت جمعيتي، توجه آن‌چنانی نشده است. لزوم ایجاد نظام منسجم توریسم سلامت مدیر کل امور اجتماعی استانداری اعلام کرد: استان یزد در چند سال اخیر پذیرای مهاجرین زیادی هم بوده است که این مهاجرین چون از فرهنگ‏ها و جوامع دیگر آمده‏اند، به طور ناخودآگاه، یکپارچگی فرهنگی و اجتماعی را دستخوش تغییر کرده‎اند. وی در این رابطه با اشاره به حوزه سلامت به عنوان یکی از نقاط قوت یزد، تصریح کرد: حوزه سلامت علاوه بر مزایای شایانی که برای استان داشته است، ولی با معرفی یزد به عنوان یک مرکز درمانی موفق و شهر سلامت، مهاجرین زیادی را از شهرهای دیگر به سوی شهر یزد سرازیر کرده است ولی باید توجه داشت که همین بیماران مهاجر از دیگر شهرها نیز می‏توانند منشأ برخی از آسیب‏های فرهنگی و اجتماعی محسوب شوند. وی تاکید کرد: قطعاً چنانچه این جمعیت جویای درمان نیز درست مدیریت نشوند، می‎توانند برخی از تنش‏ها و آسیب‏های جدی اجتماعی را در یزد رقم بزنند لذا یکی از راه‏هایی که می‏شود از طریق آن خدمات بهتری را به بیماران ارائه کرد و  در ضمن از برخی آسیب‏ها نیز جلوگیری کرد، ایجاد یک نظام منسجم توریسم سلامت در استان است. وي شاخصه‌هاي فرهنگي و اجتماعي يزد را در مقايسه با ساير استان‌ها از وضعيت بهتری برخوردار دانست و در این خصوص اظهار کرد: استان یزد در بعضي از حوزه‌ها مثل ميزان باسوادي در كشور پيشتاز است به طوری که از لحاظ ميزان باسوادي زنان رتبه چهارم كشور و به لحاظ تعداد كتابخانه‌هاي استان رتبه اول کشور را داریم، از نظر طلاق رتبه 28ام را داریم و در رده‏های آخر استان‎های کشور به لحاظ نرخ بيكاري هستیم. كمبود سرانه خدمات فرهنگي و تفريحي در استان البته جواديان‌زاده متذکر می‎شود: با این حال براساس گزارش اخیر مركز اجتماعي وزارت كشور، استان يزد با كمبود سرانه خدمات فرهنگي، تفريحي، فضاي سبز و اوقات فراغت روبرو است. وی در مورد نیازهای حوزه فرهنگی و اجتماعی استان خاطرنشان کرد: کمبود پژوهش‏های کاربردی و قابل استناد یکی از مشکلات کلی در کشور به ویژه در حوزه‏های اجتماعی و فرهنگی است چرا که به دلیل کیفی بودن این حوزه‏ها، اکثر شاخص‏ها قابل محاسبه عددی نیست و کمی کردن شاخصه‏های کیفی نیز نیاز به یک فرآیند پیچیده پژوهشی دارد. وی ادامه داد: به همین خاطر نیز تاکنون آمار و اطلاعات خیلی قابل استنادی از حوز‏ه‏های اجتماعی و فرهنگی وجود نداشته و آمارهای موجود فاقد تحلیل در همه ابعاد این حوزه بوده است لذا به نظر اولین اقدامی که ضرورت انجام دارد، تولید آمار و اطلاعات درست و قابل استناد است. ترسیم مدل و الگوی مصرف فرهنگی در استان جوادیان زاده گفت: در همین رابطه طرحی در استان با عنوان "مصرف فرهنگی" تعریف شده است که در قالب آن سعی داریم تا کالاهای فرهنگی مصرفی روزمره مردم یزد را شناسایی کنیم و از طریق آن مدل و الگوی این مصرف در استان را ترسیم کنیم. به گفته وی، این طرح در پنج مرحله شامل شناسایی شاخصه‏های فرهنگی، اولویت‏بندی این شاخصه‏ها، ارزیابی شاخصه‏های هر شهرستان، تعیین وضع مطلوب از نظر مصرف فرهنگی و راهکار اندیشی، اجرا خواهد شد. ادامه این گفت‏‎وگو را در ادامه اخبار امروز بخوانید.

مدير كل امور اجتماعي با اشاره به پیشنه غنی فرهنگی و اجتماعی استان یزد به تشریح عمده آسیب‎های پیش روی این حوزه و راهکارهای تعریف شده برای توسعه شاخصه‎های فرهنگی و اجتماعی در استان پرداخت.

"مجيد جواديان‌زاده" در گفت‎وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ايسنا) - منطقه یزد که در محل این دفتر خبرگزاری برگزار شد، استان یزد را يك جامعه در حال توسعه خواند و افزود: به عبارتی این استان در زمره جوامعی است که از لحاظ صنعتي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي در تكاپو برای دستیابی به يك سري اهداف و شاخصه‌هاي توسعه‎ای است و همانند سایر جوامع در مسير توسعه، با تغيير و تحولات مختلفي روبرو است.

وي ادامه داد: وقتي جوامع در مسير توسعه قرار مي‌گيرند، قاعدتاً بافت فرهنگي و اجتماعي جمعيت هم در مسير تغيير و تحول قرار مي‌گيرد و يزد هم از اين قاعده مستثني نیست.

جواديان‌زاده در رابطه با پيشينه فرهنگي و اجتماعي يزد، گفت: يزد از نظر جغرافيايي و اقليمي موقعيت خاصي در ايران دارد چرا که در مركز ايران و در دل كوير مركزي ايران قرار گرفته است و اصولاً از نظر جغرافيايي فاقد همسايه‌هاي نزديك است و از طرف ديگر، كمبود آب همواره يكي از شاخصه‌هاي مهم هويت يزدي بوده، يعني يزدي‌ها هميشه در طول تاريخ، دغدغه آب برايشان يك دغدغه هويتي بوده است.

وي افزود: مجموعه اين عوامل باعث شده كه مردم يزد مردمي باشند كه در وهله اول هميشه نگاهشان به آسمان و عنايت خداوند باشد لذا مردمي مؤمن و دين‌دار بودند و از سویی نیز نوعی فرهنگ تلاش و كوشش و جوشش و خلاقيت در هويت يزدي ایجاد شود كه نمونه اعلاي آن را در ایجاد قنات از سوی این مردم سختکوش ميتوان مشاهده کرد.

قنات، نماد روح يزدي‎هاست

مدير كل امور اجتماعي استانداري یزد در ادامه، قنات را نماد روح يزدي دانست و تصریح کرد: حفر قنات، كاري بسيار سخت و طاقت‌فرساست كه نشان‏دهنده كار و تلاش يزدي بوده و از سوی دیگر، قنات و حفر قنات خود فرهنگ جستجو و كنكاش و خلاقيت را در يزدي‌ها تقویت می‎کرد چرا كه براي جستجو و پيداكردن آب مجبور بودند تا عمق زمين سفر كنند و همه اين‌ها نشاندهنده اين است كه مردم يزد از ويژگي‌هاي فرهنگي و اجتماعي خاص خود برخوردار هستند.

وی خاطرنشان می‎کند: مردم يزد يك انسجام قوميتي، ديني، زباني و گويشي بالايي نیز نسبت به شهرهاي ديگر داشتند، از اين جهت به خاطر همين يكپارچگي گسل‌هاي فرهنگي و اجتماعي در يزد خيلي قوي نبوده و يزد كمتر دچار تنش‌ها و آشوب‌هاي قومي، قبيلگي، مذهبي، زباني و غيره مي‌شده است.

آسیب‎های ناشی از صنعتی شدن استان یزد

جواديان‌زاده گفت: شهر يزد با اين مختصات، انسجام و يكپارچگي و ويژگي‌هاي هويتي كه داشته، وارد حوزه صنعتي ‌شدن شده است و دليل آن نیز كمبود منابع آب و زمين‌هاي حاصل‏خيز برای توسعه در بخش كشاورزي برای ایجاد تجارت مبتني بر كشاورزي بوده است.

وی ادامه می‏دهد: در همین راستا نیز اشتغال مردم يزد بیشتر در درون صنعت قرار گرفته است كه اين خودش در كنار مزايايي از جمله توليد ثروت و كالا و ايجاد سطحي از رفاه اجتماعي، آسيب‌هايي مثل تغيير بافت جمعيتي، آلودگي هوا و موارد ديگر را به دنبال داشته است.

این مقام مسئول بسياري از آسيب‌هاي امروز يزد را ناشي از برخي فرآيندهاي صنعتي‌ شدن در این منطقه خواند و بیان کرد: رشد صنعتی یزد در چند دهه اخیر تاثیرات زیادی روی فرهنگ و جامعه یزد گذاشته است و سرعت شهرنشینی و میل به انتخاب سبک زندگی شهری در اکثر شهرستان‏های استان بسیار رشد یافته است.

وي معتقد است که در بعضي از حوزه‌هاي صنعت نیز به شكل تك عاملي عمل شده است و به عبارتی فقط به فكر گسترش صنعت بوده و به ضرورت‌هاي ديگري چون توجه به محيط زيست، منابع طبيعي و بافت جمعيتي، توجه آن‌چنانی نشده است.

لزوم ایجاد نظام منسجم توریسم سلامت

مدیر کل امور اجتماعی استانداری اعلام کرد: استان یزد در چند سال اخیر پذیرای مهاجرین زیادی هم بوده است که این مهاجرین چون از فرهنگ‏ها و جوامع دیگر آمده‏اند، به طور ناخودآگاه، یکپارچگی فرهنگی و اجتماعی را دستخوش تغییر کرده‎اند.

وی در این رابطه با اشاره به حوزه سلامت به عنوان یکی از نقاط قوت یزد، تصریح کرد: حوزه سلامت علاوه بر مزایای شایانی که برای استان داشته است، ولی با معرفی یزد به عنوان یک مرکز درمانی موفق و شهر سلامت، مهاجرین زیادی را از شهرهای دیگر به سوی شهر یزد سرازیر کرده است ولی باید توجه داشت که همین بیماران مهاجر از دیگر شهرها نیز می‏توانند منشأ برخی از آسیب‏های فرهنگی و اجتماعی محسوب شوند.

وی تاکید کرد: قطعاً چنانچه این جمعیت جویای درمان نیز درست مدیریت نشوند، می‎توانند برخی از تنش‏ها و آسیب‏های جدی اجتماعی را در یزد رقم بزنند لذا یکی از راه‏هایی که می‏شود از طریق آن خدمات بهتری را به بیماران ارائه کرد و  در ضمن از برخی آسیب‏ها نیز جلوگیری کرد، ایجاد یک نظام منسجم توریسم سلامت در استان است.

وي شاخصه‌هاي فرهنگي و اجتماعي يزد را در مقايسه با ساير استان‌ها از وضعيت بهتری برخوردار دانست و در این خصوص اظهار کرد: استان یزد در بعضي از حوزه‌ها مثل ميزان باسوادي در كشور پيشتاز است به طوری که از لحاظ ميزان باسوادي زنان رتبه چهارم كشور و به لحاظ تعداد كتابخانه‌هاي استان رتبه اول کشور را داریم، از نظر طلاق رتبه 28ام را داریم و در رده‏های آخر استان‎های کشور به لحاظ نرخ بيكاري هستیم.

كمبود سرانه خدمات فرهنگي و تفريحي در استان

البته جواديان‌زاده متذکر می‎شود: با این حال براساس گزارش اخیر مركز اجتماعي وزارت كشور، استان يزد با كمبود سرانه خدمات فرهنگي، تفريحي، فضاي سبز و اوقات فراغت روبرو است.

وی در مورد نیازهای حوزه فرهنگی و اجتماعی استان خاطرنشان کرد: کمبود پژوهش‏های کاربردی و قابل استناد یکی از مشکلات کلی در کشور به ویژه در حوزه‏های اجتماعی و فرهنگی است چرا که به دلیل کیفی بودن این حوزه‏ها، اکثر شاخص‏ها قابل محاسبه عددی نیست و کمی کردن شاخصه‏های کیفی نیز نیاز به یک فرآیند پیچیده پژوهشی دارد.

وی ادامه داد: به همین خاطر نیز تاکنون آمار و اطلاعات خیلی قابل استنادی از حوز‏ه‏های اجتماعی و فرهنگی وجود نداشته و آمارهای موجود فاقد تحلیل در همه ابعاد این حوزه بوده است لذا به نظر اولین اقدامی که ضرورت انجام دارد، تولید آمار و اطلاعات درست و قابل استناد است.

ترسیم مدل و الگوی مصرف فرهنگی در استان

جوادیان زاده گفت: در همین رابطه طرحی در استان با عنوان "مصرف فرهنگی" تعریف شده است که در قالب آن سعی داریم تا کالاهای فرهنگی مصرفی روزمره مردم یزد را شناسایی کنیم و از طریق آن مدل و الگوی این مصرف در استان را ترسیم کنیم.

به گفته وی، این طرح در پنج مرحله شامل شناسایی شاخصه‏های فرهنگی، اولویت‏بندی این شاخصه‏ها، ارزیابی شاخصه‏های هر شهرستان، تعیین وضع مطلوب از نظر مصرف فرهنگی و راهکار اندیشی، اجرا خواهد شد.

ادامه این گفت‏‎وگو را در ادامه اخبار امروز بخوانید.